Okukola ku bisenge ebitonnya amazzi

Okutonnya kw'amazzi mu bisenge kizibu ky'amaanyi ekiyayinza okuleeta obusaasi mu nju yo. Mu kitundu kino, tugenda kulaba engeri gy'oyinza okuziba emiwaatika n'okulabirira ebisenge byo obutaddamu kutonnya mazzi, nga tukozesa obukodyo obw'enjawulo obw'okuzimba n'okubikka ebituli eby'enjawulo mu nju yo.

Okukola ku bisenge ebitonnya amazzi

Okuzuula emiwaatika n’okutonnya kw’amazzi

Okutonnya kw’amazzi mu bisenge bwe kiba nga tekigoloddwa mu bwangu, kiyayinza okuleeta obwonoonevu obw’amaanyi mu nju yo. Emiwaatika (cracks) egisangibwa ku bisenge gye gimu ku mikono amazzi gye gayita okuyingira munda. Okusobola okuziyiza obuzibu buno, kisingako okutandika n’okuzuula we wava amazzi gano. Emiwaatika giyinza okutandika gitali gya maanyi naye ne gigejjera ddala olw’okukyuka kw’obudde oba olw’amazzi agayingira mu nnyumba. Okugolola n’okuziba emiwaatika gino kiyambako okukuuma ebisenge nga bikalu n’okubikuuma nga birimu amaanyi.

Okukozesa pulaasita ne sementi mu kusaasulula

Ku bisenge eby’amayinja oba eby’amatofali, pulaasita (plaster) ne sementi (cement) be basinga okukozesebwa mu kuddaabiriza n’okuziba ebituli. Sementi asobola okutabula n’omusenyu okukola omulimu ogw’amaanyi ogw’okuziba emiwaatika eminene. Pulaasita naye asigibwa ku ngulu w’ekisenge okukola layasi ennyangu ey’okutereeza ekisenge obutaddamu kutonnya mazzi. Bw’oba okola omulimu guno, kyetaagisa okusooka okwoza ekifo ekirimu ekituli n’oluvannyuma n’oteekako sementi omubisi okusobola okukwata obulungi n’okuziyiza amazzi amake.

Okubikka ebituli n’okukozesa sipaako

Ebisenge eby’omunda eby’enjawulo biba byetaaga okubikka ebituli (patching) ebitono ne sipaako (spackle). Sipaako akola bulungi nnyo ku bisenge eby’omunda bwe biba birimu ebituli ebitono nnyo oba emiwaatika emitono egireetebwa emisumali oba okuseyeeya kw’ennyumba. Okukozesa sipaako kyangu nnyo kubanga tayetaaga kusembezebwa na bintu bingi, era akala mangu nnyo. Bw’omala okumuteekako, oyinza okukozesa akapapula akaagola (sandpaper) okutereeza engulu w’ekisenge n’oluvannyuma n’oteekako langi ekisenge ne kinyirira bulungi.

Okulabirira ebisenge eby’embaawo n’obuzimbi

Mu nju ez’omulembe, ebisenge eby’embaawo (drywall) bye bisinga okukozesebwa munda. Ebisenge bino bwe bitonnya amazzi, biyinza okuyulika oba okusenserwa amangu nnyo okusinga ebisenge eby’obuzimbi (masonry). Okuddaabiriza drywall kyetaagisa okusala ekitundu ekisenseddwa amazzi n’oteekako ekitundu ekipya eky’olubaawo luno. Ku luuyi olulala, ebisenge eby’obuzimbi byetaaga obukugu obw’enjawulo obw’okukozesa sementi n’okuziyiza amazzi munda mu mayinja. Okumanya enjawulo wakati w’ebisenge bino kiyamba okukozesa ebyuma n’ebintu ebituufu ku buli mulimu.

Okuddaabiriza n’okulabirira ebisenge eby’enjawulo

Okuddaabiriza (renovation) kw’ebisenge kintu ekisobola okutwala ekiseera naye nga kisinga obulungi bwe kiba kikoleddwa mu ngeri ey’olubeerera. Okulabirira (maintenance) ebisenge buli kiseera kiyamba okuzuula emiwaatika n’ebituli nga bikyali bitono nnyo. Kino kikutangira okukozesa esente nnyingi mu kuddaabiriza okunene. Kirungi nnyo okutekako eddagala eriziyiza amazzi (waterproofing paint) ku bisenge by’ebweru ne munda okusobola okukuuma enju yo nga nkaluvu n’okuziyiza okukulugguka kw’amazzi munda mu bisenge.

Emiwendo gy’ebikozesebwa n’okufeebesa ebisenge

Okukola ku bisenge ebitonnya amazzi kyetagisa okutegeka emiwendo gy’ebintu eby’enjawulo ebyetaagisa mu mulimu guno. Emiwendo giyinza okukyuka okusinziira ku bunene bw’ekisenge n’obuzibu obuliwo. Wammanga tuteeseteese emiwendo gy’ebikozesebwa n’obuweereza obw’enjawulo obulala mu mulimu guno:

Ekikozesebwa / Omulimu Abasasi / Abawa obuweereza Emiwendo Egy’ekitegerero
Sementi ne Pulaasita Abatunzi b’ebikozesebwa mu kitundu UGX 30,000 - UGX 50,000
Sipaako n’ebiziba bituli Abatunzi b’ebikozesebwa mu kitundu UGX 15,000 - UGX 35,000
Okudaabiriza ebisenge eby’embaawo Mafundi b’omu kitundu UGX 100,000 - UGX 250,000
Okuziba emiwaatika gy’amayinja Abazimbi abakugu UGX 150,000 - UGX 400,000

Ebisale, emiwendo, oba eby’okusasula ebyogeddwako mu kitundu kino byesigamye ku mawulire agasinga obupya agaliwo naye biyinza okukyuka ekiseera kyonna. Okunoonyereza okwennyini kulagirwa nga tonnasalawo ku nsonga z’esente.

Okufundikira

Okukola ku bisenge ebitonnya amazzi kintu kikulu nnyo mu kukuuma amaanyi n’obulungi bw’ennyumba yo. Okukozesa sementi, pulaasita, sipaako, n’okubikka ebituli mu ngeri entuufu kiyamba okuziyiza obuzibu buno okumala ekiseera ekiwanvu. Okulabirira enju yo buli kiseera n’okuddaabiriza emiwaatika nga gikyali mitono kijja kukuwonya ebisale ebinene eby’omu maaso.